Wrzesień to czas wyborów do organów samorządu uczniowskiego. Kampanie, plakaty i obietnice… Ale jak należy te wybory przeprowadzić?

Zgodnie z art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. 2026 poz. 820), zasady wybierania uczniów do organów samorządu muszą być określone w regulaminie samorządu. Sam regulamin z kolei musi być uchwalony przez uczniów w głosowaniu równym (każdy uczeń ma tyle samo głosów), tajnym (nikt nie może dowiedzieć się jak głosował dany uczeń, o ile sam tego nie ujawni) oraz powszechnym (głosują wszyscy uczniowie, nawet najmłodsi, bez żadnych wyjątków).

Co taki regulamin powinien dokładnie zawierać? Zasady prowadzenia kampanii, terminy głosowań, wzór kart do głosowania, zasady wybierania zwycięzców… Właściwie pełna dowolność, o ile oczywiście nie będą to zasady dyskryminujące uczniów albo dające innym nieuczciwą przewagę.

Co najważniejsze – nauczyciele i dyrektor nie mogą ingerować w wybory do organów samorządu. Mogą, co prawda, pomóc uczniom przeprowadzić głosowanie czy przygotować dokumenty, ale nie mogą nakłaniać do głosowania w określony sposób. Tak samo dyrekcja nie może nie zaakceptować wyników wyborów, jeśli zostały prawidłowo przeprowadzone. Nie może zwłaszcza powoływać się na to, że wygrał uczeń który ma na przykład niskie oceny. W końcu, nawet w „dorosłej demokracji”, nie zawsze wygrywa idealny kandydat.

Jeśli masz wątpliwości co do tego, czy organy samorządu uczniowskiego są prawidłowo wybrane, w pierwszej kolejności sprawdź regulamin. Możesz go na przykład dostać w sekretariacie, na stronie szkoły, w bibliotece albo u uczniów zasiadających w organach samorządu. Upewnij się też, czy nauczyciele i dyrektor nie ingerowali w wybory, pamiętając jednocześnie że nie każda pomoc to ingerencja.

Źródło zdjęcia wyróżniającego: https://unsplash.com/photos/magnifying-glass-on-white-table-afW1hht0NSs